آتش‌بند ساختمان | آتشبندی زون حریق، درز و نما
آتش‌بند ساختمان مجموعه اقداماتی است که مرزهای زون‌های حریق یک ساختمان را دوباره یکپارچه میکند؛ از درزهای انقطاع و بازشوهای دیوار و کف گرفته تا فاصله خالی میان اسلب و نما. برخلاف آتشبندی تأسیسات که روی محل عبور لوله و کابل تمرکز دارد، اینجا موضوع، خود پوسته و مرزهای ساختمان است.
زون حریق چیست و مرزهایش کجاست؟
زون حریق، بخشی از ساختمان است که با المان‌های دارای رده مقاومت مشخص از بقیه جدا شده تا حریق در همان محدوده محصور بماند. مرزهای زون شامل دیوارها، کف و سقف، درهای مقاوم و تمام نقاطی است که این مرزها شکسته شده‌اند. تعیین محدوده زون‌ها موضوع صفحه زون‌بندی و کنترل آتش است.
آتشبندی نمای کرتینوال
در اغلب نماهای کرتینوال، پروفیل‌های آلومینیومی، مولیون‌ها و ترنزوم‌ها در معرض حرارت شدید حریق قرار می‌گیرند. افزایش سریع دما می‌تواند باعث کاهش مقاومت مکانیکی آلومینیوم، تغییر شکل اجزا و ایجاد مسیر عبور شعله و دود و پدیده Leap Frog شود؛ یعنی پریدن شعله از پنجره یک طبقه به طبقه بالاتر از بیرون نما.
| سیستم Siderise | وظیفه | محل نصب |
|---|---|---|
| CW-FS | آتش‌بند و دودبند فاصله اسلب تا نما؛ تأمین هم‌زمان مقاومت در برابر آتش، دود و صدا در یک سیستم یکپارچه | بین لبه اسلب کف و پشت نما |
| CW-FB Fireboard | محافظت ناحیه اسپندرل، مولیون و ترنزوم و کاهش انتقال حرارت به پروفیل آلومینیومی | ناحیه اسپندرل نما |
| RH | آتشبندی نمای دوپوسته و ریناسکرین با حفظ تهویه در حالت عادی و انسداد در زمان حریق | فاصله میان دو پوسته نما |
- دارای آزمون‌های بین‌المللی مطابق استانداردهای EN 1364-4 و EN 1366-4
- تولید کارخانه‌ای؛ کیفیت نهایی وابسته به مهارت مجری نیست
- قابلیت جذب حرکات ناشی از تغییر شکل ساختمان بدون کاهش عملکرد در برابر حریق
- دوام در برابر لرزش، تغییرات دما و شرایط محیطی
- سازگار با انواع سیستم‌های کرتینوال و جزئیات اجرایی متنوع
مشخصات فنی Siderise CW-FS
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| شکل عرضه | ورق ۱۲۰۰ × ۱۲۰۰ میلی‌متر در ضخامت متناسب با رده؛ یا نوارهای پیش‌بریده ۱۲۰۰ میلی‌متر در (عرض حفره + میزان فشرده‌سازی مطابق Certifire/Intertek) |
| رنگ و شناسه | نقره‌ای، با نوار شناسایی رنگی در مرکز محصول |
| پرداخت سطح | فویل آلومینیومی |
| چگالی | ۷۵ کیلوگرم بر مترمکعب (اسمی، لاملا) |
| ضریب هدایت حرارتی | λ10 = 0.038 W/m.K |
| بازه نصب (عرض حفره) | ۲۰ تا ۶۰۰ میلی‌متر |
| واکنش در برابر آتش | EN 13501-1 — رده A1 |
| مقاومت در برابر آتش | EN 13501-2 — از EI 30 تا EI 180 دقیقه |
| استانداردهای مرجع | EN 1364-4 و EN 1366-4 |
| گواهینامه و تأییدیه | CF563، ETA، CE Mark، IFC، Intertek، CCPI و اظهارنامه زیست‌محیطی محصول (EPD) |
| عمر طراحی | ۶۰ سال |
مشخصات فنی Siderise CW-FB Fireboard
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| شکل عرضه | ورق ۲۰۰۰ × ۱۱۸۰ میلی‌متر و ۲۰۰۰ × ۱۲۰۰ میلی‌متر (نسخه ME) |
| ضخامت | ۲۵ میلی‌متر |
| رنگ و شناسه | نقره‌ای، با نوار شناسایی رنگی در مرکز محصول |
| پرداخت سطح | فویل آلومینیومی در یک سمت |
| چگالی | ۱۶۰ کیلوگرم بر مترمکعب (اسمی) |
| ضریب هدایت حرارتی | λ = 0.042 W/m.K |
| دوام | بدون بو، پوسیده‌نشدنی، غیرجاذب رطوبت؛ محیط رشد قارچ، کپک، باکتری و آفات نیست |
| مقاومت رطوبتی | فاقد خاصیت فتیله‌ای مطابق BS 2972:1989 بخش ۱۲؛ در رطوبت ۹۰٪ و دمای ۲۰ درجه، جذب رطوبت کمتر از ۰٫۰۰۴ درصد |
| واکنش در برابر آتش | رده A1 |
| مقاومت در برابر آتش | وابسته به طراحی پروژه — در ترکیب با CW-FS120 معادل EI 120 و در ترکیب با CW-FS180 معادل EI 180 |
| تأییدیه شخص ثالث | Certifire CF 563 و Intertek WHI19-32944301 |
درزهای انقطاع و اتصال
درز انقطاع میان دو بلوک سازه‌ای، درز اتصال دیوار به سقف و درز اسلب کف تا نما، نقاطی هستند که هم باید آتش‌بند باشند و هم باید حرکت سازه را تحمل کنند. برای این موارد از ماستیک ضد حریق انعطاف‌پذیر با قابلیت حرکت بالا و پوشش‌های الاستومری Flexi Coat استفاده میشود.
ترتیب درست اجرا در پروژه
- تعیین نقشه زون‌های حریق و رده مقاومت هر مرز، پیش از شروع نازک‌کاری
- اجرای آتشبندی نما هم‌زمان با نصب نما
- اجرای آتشبندی درزهای انقطاع پس از تثبیت سازه
- آتشبندی محل عبور تأسیسات پس از اتمام کار رشته‌های مکانیک و برق
- بازرسی نهایی، برچسب‌گذاری و تحویل مستندات
پدیده Leap Frog؛ چرا نما یک مسیر حریق است
وقتی حریق در یک طبقه به پنجره می‌رسد، شیشه می‌شکند و شعله از بازشو بیرون می‌زند. این شعله در امتداد نما بالا می‌رود و از پنجره طبقه بالاتر وارد ساختمان میشود — بدون آنکه هیچ‌وقت از مرز داخلی زون حریق عبور کرده باشد. به این پدیده Leap Frog گفته میشود و دلیل اصلی الزام ارتفاع محافظت‌شده قائم در نمای خارجی است.
در نماهای کرتینوال این مسئله جدی‌تر است، چون پروفیل آلومینیومی در حرارت نرم میشود و تغییر شکل میدهد؛ یعنی حتی ناحیه کدر نما هم ممکن است یکپارچگی خود را از دست بدهد. به همین دلیل محافظت ناحیه اسپندرل و محافظت پروفیل، دو کار جدا و هر دو لازم‌اند.
ترتیب لایه‌ها در یک دیتیل استاندارد نما
- لبه اسلب بتنی کف طبقه به‌عنوان مرز افقی زون حریق
- نصب Siderise CW-FS در فاصله میان لبه اسلب و پشت نما، با فشرده‌سازی کنترل‌شده
- اجرای درزگیر یا پوشش الاستومری روی سطح بالایی برای تأمین دودبندی
- نصب CW-FB در ناحیه اسپندرل برای محافظت مولیون، ترنزوم و کاهش انتقال حرارت
- کنترل پیوستگی سیستم در تمام محیط طبقه، بدون نقطه قطع‌شده
- مستندسازی تصویری پیش از بسته شدن نما
کاربرد به تفکیک نوع پروژه
آتش‌بند ساختمان در انواع پروژه:
| نوع پروژه | نیاز شاخص | نکته اجرایی |
|---|---|---|
| برج اداری با نمای کرتینوال | محافظت اسپندرل در تمام طبقات | اجرا هم‌زمان با نما؛ پس از آن بسیار پرهزینه میشود |
| برج مسکونی با نمای دوپوسته | آتشبندی بدون از بین بردن تهویه | سیستم منبسط‌شونده RH |
| بیمارستان | تعداد زیاد زون افقی برای تخلیه جانبی | تمرکز روی مرزهای داخلی و درهای مقاوم |
| مرکز تجاری | بازشوهای بزرگ میان طبقات | ترکیب آتشبندی ساختمانی با پرده و زون‌بندی |
| ساختمان موجود در حال اخذ تأییدیه | رفع ایرادهای بازرسی آتشنشانی | شناسایی و بازسازی مرزهای زون شکسته‌شده |
خطاهای رایج در آتش‌بند ساختمان
نادیده گرفتن پیوستگی مرز زون
یک مرز زون حریق مانند یک زنجیر است. اگر در یک نقطه از محیط طبقه قطع شده باشد، بقیه محیط هم عملاً بی‌اثر است.
استفاده از پشم سنگ ساده به‌جای سیستم تست‌شده
پشم سنگ بدون کوتینگ و بدون فشرده‌سازی کنترل‌شده، یک سیستم آتش‌بند نیست. عملکرد از ترکیب دانسیته، ضخامت، فشرده‌سازی و پوشش سطحی می‌آید.
درزگیری صلب در درز انقطاع
درز انقطاع باید حرکت کند. درزگیر بدون قابلیت حرکت کافی، در اولین جابه‌جایی سازه پاره میشود.
اجرای آتشبندی نما پس از نصب نما
دسترسی به ناحیه اسپندرل پس از بسته شدن نما تقریباً غیرممکن است و معمولاً به بازکردن بخشی از نما منجر میشود.
نبود مستندات تصویری پیش از پوشاندن
پس از بسته شدن نما، هیچ راهی برای اثبات درستی اجرا جز عکس‌های مرحله‌ای وجود ندارد.
مدارکی که در پایان کار تحویل می‌گیرید
مستندات، بخشی از تحویل کار است؛ نه خدمات جانبی. در زمان بازرسی ناظر یا سازمان آتشنشانی، همین مدارک مبنای پذیرش کار هستند.
- دیتیل اجرایی تأییدشده برای هر نوع اتصال نما به اسلب
- تست‌ریپورت سیستم مطابق EN 1364-4 و EN 1366-4
- گزارش تصویری طبقه‌به‌طبقه پیش از بسته شدن نما
- جدول موقعیت درزهای انقطاع آتش‌بندی‌شده
- تأییدیه هماهنگی با پیمانکار نما
پیش از استعلام، این موارد را آماده کنید
هرچه این اطلاعات کامل‌تر باشد، برآورد دقیق‌تر و سریع‌تر ارائه میشود و نیاز به بازدید و رفت‌وبرگشت کمتر می‌گردد.
- نقشه نما و دیتیل ناحیه اسپندرل و اتصال به اسلب
- نوع نما: کرتینوال، دوپوسته، ریناسکرین یا ترکیبی
- ابعاد فاصله میان لبه اسلب و پشت نما
- رده مقاومت مورد نیاز برای مرز افقی زون
- نقشه درزهای انقطاع و میزان حرکت پیش‌بینی‌شده
- برنامه زمانی اجرای نما
واژه‌نامه کوتاه
| اصطلاح | معنی |
|---|---|
| اسپندرل | ناحیه کدر نما میان دو پنجره |
| مولیون / ترنزوم | پروفیل‌های قائم و افقی قاب کرتینوال |
| Leap Frog | انتقال شعله از پنجره یک طبقه به طبقه بالاتر از بیرون نما |
| CW-FS / CW-FB | سیستم آتش‌بند فاصله اسلب تا نما / فایربرد محافظ اسپندرل |
| درز انقطاع | درز جداکننده دو بلوک سازه‌ای که حرکت نسبی دارند |
| EN 1364-4 / EN 1366-4 | استانداردهای تست سیستم‌های آتش‌بند نما و درز |
نمونه پروژه‌های اجراشده
نمونه پروژه‌های آتشبندی ساختمان و نما:
- بیمارستان برکت
- برج مروارید
- نماکاران آرکانوین
- ترمینال سلام فرودگاه امام خمینی
- رویا رزیدنس
- مرکز جامع سرطان
- نگین اطلس
- نیکلن شرق
چرا پوشش گستر قشم؟
شرکت پوشش گستر قشم با بیش از سه دهه سابقه اجرایی، طراح و مجری سیستم‌های محافظت غیرعامل در برابر آتش (Passive Fire Protection) است و تاکنون در بیش از ۳۰۰ پروژه شاخص کشور خدمات ارائه داده است. سیستم‌های نمای Siderise را با جزئیات تست‌شده سازنده و به‌صورت یکپارچه با سایر اجزای آتشبندی ساختمان اجرا می‌کنیم.
- نماینده رسمی AkzoNobel / International Paint در ایران (خانواده محصولات Interchar و Chartek)
- دارنده تأییدیه مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و سازمان آتشنشانی برای محصولات کلیدی
- تیم مهندسی، فنی و اجرایی داخلی؛ از محاسبه و طراحی تا اجرا و تحویل مدارک
- ارائه مستندات فنی، تست‌ریپورت و گواهینامه برای هر پروژه
سوالات پرتکرار
آتشبندی نما برای چه ساختمانهایی الزامی است؟
برای ساختمانهای دارای نمای کرتینوال یا دوپوسته، بهویژه بلندمرتبهها. الزام دقیق از مبحث سوم مقررات ملی ساختمان و نظر سازمان آتشنشانی محل پروژه استخراج میشود.
تفاوت CW-FS و CW-FB در چیست؟
CW-FS فاصله اسلب تا نما را میبندد و CW-FB از ناحیه اسپندرل و پروفیل آلومینیومی محافظت میکند. این دو مکمل یکدیگرند و معمولاً با هم اجرا میشوند.
در ساختمان موجود هم قابل اجراست؟
بله، اما نیازمند دسترسی به ناحیه اسپندرل است که معمولاً با بازکردن بخشی از نما یا از داخل و پیش از نصب سقف کاذب انجام میشود.
Siderise فقط برای کرتینوال است؟
خیر. خانواده محصولات آن نماهای دوپوسته، ریناسکرین و درزهای انقطاع را هم پوشش میدهد.
مطالب مرتبط
- آتشبندی نما و درز میان‌طبقه (Perimeter Fire Barrier)
- آتشبندی درزهای انبساط و اتصالات سازه‌ای
- دیتیل‌های اجرایی آتشبندی معابر تأسیساتی؛ از نقشه تا اجرا
- الزامات سازمان آتشنشانی برای برج‌های مسکونی
نقشه نما و دیتیل اسپندرل را بفرستید تا سیستم مناسب را پیشنهاد دهیم.
کارشناسان ما نقشه و شرح کار شما را بررسی می‌کنند و راهکار فنی به‌همراه برآورد اولیه ارائه می‌دهند. تماس: ۰۲۱-۴۲۷۵۴