پرده دود | پرده اتوماتیک کنترل و مخزن‌سازی دود
پرده دود یک سیستم ساده و کارآمد است که هنگام بروز آتش‌سوزی، مانع گسترش و حرکت دود و گازهای حاصل از آن در داخل ساختمان میشود. این پرده‌ها می‌توانند به‌صورت ثابت یا اتوماتیک نصب شوند و قابلیت این را دارند که به‌صورت توکار داخل سقف و دیوار تعبیه شوند؛ هر زمان که آتش‌سوزی رخ دهد، پس از گرفتن سیگنال از سیستم اعلام حریق یا BMS، حتی در صورت قطع برق و به روش ثقلی پایین می‌آیند.
پرده دود دقیقاً چه کاری می‌کند؟
- مخزن‌سازی دود — با تقسیم فضای زیر سقف به مخازن، مانع پخش افقی دود در کل طبقه میشود
- کانالیزه کردن دود — دود را به سمت نقاط تخلیه و دریچه‌های اگزاست هدایت می‌کند
- حفظ ارتفاع مسیر فرار — لایه دود را بالاتر از ارتفاع تنفسی نگه می‌دارد تا مسیر فرار قابل استفاده بماند
- جداسازی طبقات — در آتریوم، از انتقال دود از طبقات پایین به بالا جلوگیری می‌کند
مشخصات فنی پرده‌های دود Kent
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| یکپارچگی در برابر حریق | ۱۲۰ دقیقه در دمای ۶۰۰ درجه سانتی‌گراد (BS EN 12101-1 Annex D) |
| یکپارچگی در دمای بالاتر | ۶۰ دقیقه در دمای ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد |
| استانداردهای تست | BS EN 12101-1 (پیوست‌های B، C و D)، UL 10D، UL 1784 |
| رده‌بندی برچسب CE | D120 و DH60 |
| پارچه | فایبرگلاس بافته‌شده، در گریدهای VG455، VWG520 و VWG690 |
| تست پارچه | BS 476 بخش‌های ۶ و ۷ — رده Class 0؛ رده‌بندی EN 13501-1: A2-s1,d0 |
| تأییدیه شخص ثالث | CERTIFIRE، لیست UL، تأییدیه دفاع مدنی دبی، کویت و قطر و FSD هنگ‌کنگ |
| عرض قابل اجرا | عملاً نامحدود، با آرایش چندرولی و همپوشانی ۵۰۰ میلی‌متری پارچه |
سیستم کنترل و رفتار در شرایط اضطراری
- پرده در حالت عادی با تغذیه ولتاژ پایین (۲۴ ولت DC) در هدباکس جمع نگه داشته میشود
- با دریافت سیگنال اعلام حریق، تغذیه قطع میشود و پرده با نیروی ثقل و با سرعت کنترل‌شده پایین می‌آید؛ برای پایین آمدن، هیچ منبع انرژی لازم نیست
- در قطع برق غیرحریقی، باتری پشتیبان حداقل ۶۰ دقیقه مانع پایین آمدن ناخواسته میشود
- هر کنترلر گروهی تا ۶ موتور را مدیریت می‌کند و کنترلرها برای حرکت هم‌زمان به هم متصل می‌شوند
امکانات اختیاری: شستی اضطراری، فرمان مستقل هر پرده، کلید تست از راه دور، اعلام صوتی و تصویری، سنسور مانع، فرمان‌گیری مستقل از دتکتور دود یا حرارت و لینک ذوب‌شونده، نزول دومرحله‌ای، تأخیر در نزول و ماژول BMS.
کجا از پرده دود استفاده میشود؟
- آتریوم مراکز تجاری و ساختمان‌های اداری با طبقات باز نسبت به هم
- بالای پله برقی و راه پله برای کنترل ارتباط میان طبقات
- پارکینگ‌های بزرگ برای تقسیم به مخازن دود
- سالن‌های بزرگ، ترمینال فرودگاه و فضاهای نمایشگاهی
- لابی آسانسور برای کاهش نشت دود به چاه آسانسور
اگر هدف، ایجاد سد در برابر خودِ آتش (و نه فقط دود) باشد، پرده ضد آتش انتخاب درست است.
پرده دود چگونه با سیستم تخلیه کار می‌کند؟
پرده دود به‌تنهایی دود را از ساختمان خارج نمی‌کند؛ آن را در جای مشخصی نگه می‌دارد تا سیستم تخلیه بتواند با بازده قابل قبول کار کند. بدون مخزن‌سازی، فن تخلیه به‌جای دود، هوای تمیز اطراف را بیرون می‌کشد. این همکاری سه مرحله دارد:
- تشکیل لایه دود — دود گرم بالا می‌رود و زیر سقف جمع میشود
- محصور شدن در مخزن — پرده‌ها لایه دود را در محدوده مشخصی محبوس می‌کنند و از پخش افقی آن جلوگیری می‌کنند
- تخلیه از مخزن — فن یا دریچه تخلیه در همان مخزن، دود را خارج می‌کند و سطح لایه دود را بالاتر از ارتفاع تنفسی نگه می‌دارد
نصب، ابعاد و جزئیات اجرایی
- نصب توکار — هدباکس فولادی بالای سقف کاذب نصب میشود و عملاً نامرئی است
- نصب روکار — در ساختمان‌های موجود، هدباکس به‌صورت روکار زیر سقف یا روی تیر نصب میشود
- روش‌های مهار هدباکس — نصب روی نعل درگاه، زیر دال، بست به تیر فولادی یا آویز از سقف با یونیسترات
- دسترسی برای نگهداری — پیش‌بینی دریچه بازدید در سقف کاذب برای تعمیر و نگهداری ضروری است
- عرض‌های بزرگ — با آرایش چندرولی بالا-پایین یا کنار هم و همپوشانی ۵۰۰ میلی‌متری پارچه، عرض عملاً نامحدود بدون ریل میانی قابل اجراست
کاربرد به تفکیک نوع پروژه
پرده دود در این فضاها بیشترین کاربرد را دارد:
| نوع پروژه | نیاز شاخص | نکته اجرایی |
|---|---|---|
| آتریوم مرکز تجاری | جلوگیری از انتقال دود به طبقات بالا | پرده در لبه بازشو هر طبقه؛ هماهنگ با تخلیه بام |
| پله برقی | بازشوی دائمی میان طبقات | پرده در تراز بالایی، هم‌زمان با سناریوی تخلیه |
| پارکینگ طبقاتی | تقسیم فضای بزرگ به مخازن دود | ترکیب با جت‌فن و سیستم تخلیه اختصاصی |
| ترمینال فرودگاه | فضای بسیار بزرگ و ارتفاع زیاد | جانمایی بر اساس مدل‌سازی دود، نه تقسیم هندسی ساده |
| لابی آسانسور | کاهش نشت دود به چاه آسانسور | پرده با نزول کنترل‌شده و هماهنگ با سیستم اعلام حریق |
| سالن نمایشگاهی | سقف بلند و فضای یکپارچه | مخزن‌سازی برای حفظ ارتفاع تنفسی در زمان تخلیه |
خطاهای رایج در استفاده از پرده دود
انتخاب پرده بدون سناریوی دود
تعداد، ابعاد و عمق نزول پرده باید از سناریو و محاسبات تخلیه بیرون بیاید. جانمایی بر اساس تقسیم هندسی پلان، معمولاً یا کم است یا بی‌اثر.
نادیده گرفتن ارتفاع نزول
پرده‌ای که به اندازه کافی پایین نمی‌آید، مخزن کم‌عمقی می‌سازد که خیلی زود پر میشود و لایه دود به ارتفاع تنفسی می‌رسد.
نبود دریچه بازدید در سقف کاذب
پرده نیازمند تست دورهای و تعمیر است. اگر هدباکس پشت سقف کاذب بدون دسترسی محبوس شود، نگهداری عملاً متوقف میشود.
عدم هماهنگی با اعلام حریق و BMS
پرده‌ای که سیگنال درست را در زمان درست نگیرد، یا دیر پایین می‌آید یا بی‌مورد.
تداخل با تأسیسات سقف
مسیر نزول پرده باید از کانال، لوله، چراغ و اسپرینکلر آزاد باشد. این تداخل باید در مرحله هماهنگی نقشه‌ها حل شود، نه در کارگاه.
بازرسی دورهای و نگهداری
پرده دود یک تجهیز متحرک است و مانند هر تجهیز متحرک، بدون تست دورهای قابل اتکا نیست:
- تست نزول کامل با کلید تست از راه دور
- بررسی سلامت پارچه از نظر پارگی، لکه و جمع‌شدگی
- کنترل آزاد بودن مسیر نزول از تأسیسات و دکوراسیون
- تست باتری پشتیبان کنترلر
- بررسی عملکرد سنسور مانع و شستی‌های اضطراری
- کنترل اتصال فرمان از سیستم اعلام حریق و BMS
مدارکی که در پایان کار تحویل می‌گیرید
مستندات، بخشی از تحویل کار است؛ نه خدمات جانبی. در زمان بازرسی ناظر یا سازمان آتش‌نشانی، همین مدارک مبنای پذیرش کار هستند.
- نقشه جانمایی پرده‌ها با ابعاد و عمق نزول
- دیتاشیت، تست‌ریپورت و گواهینامه سیستم
- ماتریس عملکرد و نقشه کابل‌کشی فرمان
- گزارش تست عملکردی پس از نصب
- دفترچه نگهداری و برنامه تست دورهای
پیش از استعلام، این موارد را آماده کنید
هرچه این اطلاعات کامل‌تر باشد، برآورد دقیق‌تر و سریع‌تر ارائه میشود و نیاز به بازدید و رفت‌وبرگشت کمتر میگردد.
- پلان سقف و مقطع فضاهای موردنظر با ارتفاع
- سناریوی دود و محاسبات تخلیه، در صورت وجود
- عرض و عمق نزول موردنیاز هر پرده
- نوع نصب: توکار پشت سقف کاذب یا روکار
- نوع سیستم اعلام حریق و وجود یا نبود BMS
- امکانات اختیاری موردنیاز: سنسور مانع، نزول دومرحله‌ای، شستی اضطراری
واژه‌نامه کوتاه
| اصطلاح | معنی |
|---|---|
| مخزن دود | فضای محصور زیر سقف که دود در آن جمع و از همان‌جا تخلیه میشود |
| عمق نزول | فاصله لبه پایین پرده تا سقف؛ تعیین‌کننده عمق مخزن |
| گرانشی / Fail Safe | نزول با نیروی ثقل بدون نیاز به برق |
| هدباکس | محفظه فولادی حاوی رولر، پارچه و موتور |
| KGC / KMC | کنترلر گروهی و کنترلر موتور در سیستم Kent |
| D120 / DH60 | رده‌بندی CE پرده دود بر اساس دما و مدت یکپارچگی |
نمونه پروژه‌های اجراشده
نمونه فضاهایی که پرده دود در آن‌ها کاربرد دارد و پروژه‌های مشابه اجراشده:
- فرودگاه بین‌المللی جزیره کیش
- مرکز همایش‌های بین‌المللی تهران
- مجتمع اداری فرهنگی چارسو
- پایانه و پارک سوار شرق تهران
- هتل ایران مال
- برج اداری دات وان
- موزه و خزائن بانک مرکزی
چرا پوشش گستر قشم؟
شرکت پوشش گستر قشم با بیش از سه دهه سابقه اجرایی، طراح و مجری سیستم‌های محافظت غیرعامل در برابر آتش (Passive Fire Protection) است و تاکنون در بیش از ۳۰۰ پروژه شاخص کشور خدمات ارائه داده است. انتخاب پرده دود بدون سناریوی دود پروژه بی‌معناست؛ ما ابتدا سناریو و نقاط تخلیه را بررسی می‌کنیم و سپس تعداد، ابعاد و محل پرده‌ها را پیشنهاد می‌دهیم.
- نماینده رسمی AkzoNobel / International Paint در ایران (خانواده محصولات Interchar و Chartek)
- دارنده تأییدیه مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و سازمان آتش‌نشانی برای محصولات کلیدی
- تیم مهندسی، فنی و اجرایی داخلی؛ از محاسبه و طراحی تا اجرا و تحویل مدارک
- ارائه مستندات فنی، تست‌ریپورت و گواهینامه برای هر پروژه
سوالات پرتکرار
اگر برق قطع شود پرده دود کار می‌کند؟
بله. سیستم گرانشی است؛ پرده برای پایین آمدن به برق نیاز ندارد. در قطع برق غیرحریقی هم باتری پشتیبان حداقل ۶۰ دقیقه از پایین آمدن ناخواسته جلوگیری می‌کند.
پرده دود در حالت عادی دیده میشود؟
خیر. پرده در هدباکس فولادی جمع میشود که معمولاً بالای سقف کاذب نصب میگردد و عملاً نامرئی است.
حداکثر عرض یک پرده دود چقدر است؟
با آرایش چندرولی و همپوشانی پارچه، عرض عملاً نامحدود است و نیازی به ریل میانی نیست.
پرده دود نیاز به نگهداری دارد؟
بله. تست دورهای عملکرد و بررسی سلامت پارچه، ریل و موتور لازم است و معمولاً با کلید تست از راه دور انجام میشود.
مطالب مرتبط
- پرده دود در برابر پرده ضد آتش؛ کدام کجا استفاده میشود؟
- اصول طراحی زون‌بندی دود در برج‌های مسکونی و اداری
- جت‌فن و تهویه دود پارکینگ؛ محاسبات و الزامات آتش‌نشانی
- مدل‌سازی CFD دود؛ چه زمانی لازم است و چه خروجی‌ای می‌دهد؟
برای انتخاب و جانمایی پرده دود، پلان سقف پروژه را بفرستید.
کارشناسان ما نقشه و شرح کار شما را بررسی می‌کنند و راهکار فنی به‌همراه برآورد اولیه ارائه می‌دهند. تماس: ۰۲۱-۴۲۷۵۴