در ساختمان‌های با نمای کرتین‌وال، یک درز باریک بین لبه‌ی دال هر طبقه و پشت نما وجود دارد. این درز از نظر معماری ضروری است — نما باید بتواند حرکت کند — اما از نظر ایمنی حریق، یک مسیر قائم پیوسته از پایین‌ترین تا بالاترین طبقه است. آتش بندی درز میان طبقه همین مسیر را می‌بندد.
چرا این درز بحرانی‌ترین نقطه است؟
کمپارتمان‌بندی افقی بر این فرض بنا شده که آتش نمی‌تواند از طبقه‌ای به طبقه‌ی دیگر برود. دال بتنی این کار را به‌خوبی انجام می‌دهد — به جز در لبه‌اش، جایی که به نما می‌رسد و متوقف می‌شود.
اگر این درز باز بماند، دود و شعله از طبقه‌ی حریق‌زده بالا می‌روند و مستقیم وارد طبقه‌ی بالا می‌شوند، بدون اینکه هیچ‌کدام از دیوارها و درهای مقاوم نقشی ایفا کنند. سرعت این گسترش بسیار بالاست، چون اثر دودکش آن را تشدید می‌کند.
پدیده‌ی Leapfrog
مسیر دوم گسترش قائم از بیرون نماست. شعله‌ای که از پنجره‌ی طبقه‌ی حریق‌زده بیرون می‌زند، از روی نما بالا می‌رود و از پنجره‌ی طبقه‌ی بالا وارد می‌شود. به این رفتار «جهش قورباغه‌ای» گفته می‌شود.
مقابله با این پدیده به دو عنصر نیاز دارد: ارتفاع کافی دیوار جان‌پناه یا پیشانی دال بین بازشوهای دو طبقه، و مقاومت خود اجزای نما. این موضوع جدا از آتش‌بندی درز داخلی است و هر دو باید هم‌زمان دیده شوند.
اجزای سیستم آتش‌بند درز میان‌طبقه
یک سیستم کامل معمولاً از این اجزا تشکیل می‌شود:
- پشت‌بند معدنی: وول معدنی با دانسیته و ضخامت مشخص که تحت فشار در درز جا می‌گیرد. دانسیته و میزان فشردگی، هر دو پارامترهای تست‌شده‌اند.
- مهار مکانیکی: صفحات و اتصالاتی که پشت‌بند را در جای خود نگه می‌دارند.
- ماستیک یا پوشش رویه: لایه‌ای که روی پشت‌بند اجرا می‌شود و یکپارچگی را تکمیل می‌کند.
- عایق پشت اسپندرل: در بسیاری از سیستم‌ها، پشت پانل اسپندرل نما هم باید عایق مقاوم داشته باشد.
چالش اصلی: حرکت
این سیستم با آتش‌بندی یک معبر ثابت فرق اساسی دارد. نمای کرتین‌وال حرکت می‌کند — با باد، با تغییرات دما، با نشست سازه و در زلزله. سیستم آتش‌بند باید این حرکت را تحمل کند و پس از هر چرخه، همچنان یکپارچگی‌اش را حفظ کند.
به همین دلیل سیستم‌های درز میان‌طبقه علاوه بر رده‌ی مقاومت، یک مشخصه‌ی دیگر هم دارند: میزان حرکت مجاز، که معمولاً به‌صورت درصدی از عرض درز بیان می‌شود. سیستمی که برای درز ثابت تست شده، در درز متحرک قابل استفاده نیست.
تفاوت با آتش‌بندی معابر
| معیار | آتش‌بندی معبر | آتش‌بند درز میان‌طبقه |
|---|---|---|
| هندسه | بازشوی موضعی | درز پیوسته در کل محیط طبقه |
| حرکت | معمولاً ثابت | متحرک — باید حرکت را تحمل کند |
| مسئولیت پیمانی | معمولاً مشخص | اغلب بین نما و حریق گم می‌شود |
| زمان اجرا | پس از نصب تأسیسات | هم‌زمان با نصب نما |
| دسترسی بعدی | معمولاً ممکن | پس از تکمیل نما بسیار دشوار |
سطر آخر مهم‌ترین است: پس از نصب کامل نما، دسترسی به این درز تقریباً غیرممکن می‌شود. بنابراین این کار باید هم‌زمان با نما و بر اساس یک برنامه‌ی هماهنگ انجام شود. اصول عمومی آتش‌بندی در آتش بند و آتش‌بند ساختمان آمده است.
هماهنگی با پیمانکار نما
- مسئولیت اجرای آتش‌بند درز میان‌طبقه را صریحاً در یکی از دو قرارداد تعریف کنید.
- جزئیات اتصال نما را پیش از انتخاب سیستم آتش‌بند در اختیار بگیرید.
- عرض واقعی درز و دامنه‌ی حرکت پیش‌بینی‌شده را از طراح نما بگیرید.
- برنامه‌ی زمانی را طوری بچینید که آتش‌بند پیش از بستن نما اجرا و بازرسی شود.
- هر طبقه را پیش از پوشاندن، عکس‌برداری و مستند کنید.
- نقاط ویژه — گوشه‌ها، ستون‌ها، محل اتصال به شفت — را جداگانه دیتیل کنید.
سوالات پرتکرار
آیا در نمای سنگی یا آجری هم این مسئله وجود دارد؟
اگر نما به‌صورت خشک و با فاصله از سازه اجرا شود، بله. هر فضای خالی پیوسته بین نما و سازه، مسیر گسترش قائم است.
وول معدنی معمولی برای پشت‌بند کافی است؟
خیر. دانسیته، ضخامت و میزان فشردگی باید دقیقاً مطابق سیستم تأییدشده باشد. وول با دانسیته‌ی پایین در آتش جمع می‌شود و درز باز می‌ماند.
اگر ساختمان تحویل شده و این کار انجام نشده باشد چه؟
دسترسی از داخل و از طریق برداشتن پانل‌های اسپندرل معمولاً ممکن است ولی پرهزینه. ارزیابی وضعیت موجود اولین قدم است.
این سیستم چه رده‌ای باید داشته باشد؟
معمولاً هم‌رده با دال کف، چون وظیفه‌اش تداوم همان جداکننده است. رده‌ی دقیق از مدارک پروژه استخراج می‌شود.
دیتیل آتش‌بند نمای پروژه‌ی شما
پیش از شروع نصب نما، دیتیل آتش‌بند درز میان‌طبقه را با ما بررسی کنید. درخواست جلسه‌ی فنی
