در یک شفت تأسیساتی معمولی، ده‌ها معبر با انواع مختلف عبور می‌کنند و برای هرکدام باید متریال درستی انتخاب شود. استفاده از یک محصول برای همه‌ی حالات، ساده‌ترین راه است و در عین حال مطمئن‌ترین راه برای شکست. این راهنما انتخاب متریال آتش بند را بر اساس نوع معبر روشن می‌کند.
جدول انتخاب سریع
| نوع معبر | متریال متداول | دلیل |
|---|---|---|
| کابل تکی و دسته‌کابل کوچک | ماستیک آتش‌بند | انعطاف‌پذیر و قابل اجرا در فضای تنگ |
| سینی کابل و بازشوی بزرگ | بالشتک یا بلوک آتش‌بند | قابل بازکردن برای کابل‌کشی آینده |
| لوله‌ی فلزی | ماستیک همراه با پشت‌بند معدنی | لوله می‌ماند، فقط درز باید پر شود |
| لوله‌ی پلیمری | کولار یا نوار منبسط‌شونده | لوله ذوب می‌شود، سوراخ باید بسته شود |
| درز خطی ثابت | ماستیک به‌همراه پشت‌بند | پیوستگی در طول درز |
| درز متحرک | سیستم مخصوص با قابلیت حرکت | باید چرخه‌ی حرکت را تحمل کند |
| بازشوی بزرگ ترکیبی | سیستم ترکیبی تأییدشده | رفتار مرکب نیاز به سیستم اختصاصی دارد |
ماستیک آتش‌بند
پرکاربردترین متریال و در عین حال پرسوءاستفاده‌ترین. ماستیک‌های آتش‌بند معمولاً خاصیت منبسط‌شوندگی دارند و در حرارت حجمشان زیاد می‌شود تا فضاهای خالی را پر کنند.
- مناسب برای: معابر کوچک، درزهای باریک، تکمیل سیستم‌های دیگر
- نامناسب برای: بازشوهای بزرگ، معابری که مرتب تغییر می‌کنند
- نکته‌ی اجرایی: عمق اجرا تعیین‌کننده است؛ یک لایه‌ی سطحی نازک هیچ عملکردی ندارد
جزئیات بیشتر و تفاوت انواع در ماستیک ضد حریق آمده است.
فوم آتش‌بند
فوم‌های آتش‌بند سرعت اجرای بالایی دارند و برای پر کردن حجم‌های نامنظم مناسب‌اند.
- مناسب برای: بازشوهای با هندسه‌ی نامنظم، اجرای سریع، معابر موقت
- نکته‌ی مهم: فوم معمولی ساختمانی هیچ ربطی به فوم آتش‌بند ندارد و استفاده از آن خطرناک است
- محدودیت: برخی گریدها در برابر رطوبت و اشعه‌ی فرابنفش حساس‌اند
کاربردها و گریدها در فوم ضد حریق بررسی شده است.
کولار (Collar)
کولار یک حلقه‌ی فلزی است که داخلش ماده‌ی منبسط‌شونده قرار دارد و دور لوله‌ی پلیمری نصب می‌شود. وقتی لوله در حرارت نرم و ذوب می‌شود، ماده‌ی داخل کولار منبسط شده و فضای خالی را از داخل می‌بندد.
- مناسب برای: لوله‌های پلیمری آب و فاضلاب
- انتخاب بر اساس: قطر لوله، جنس دقیق پلیمر، ضخامت دیواره‌ی لوله
- نکته: کولار یک قطر مشخص دارد و روی قطر دیگر قابل استفاده نیست
وول معدنی به‌عنوان پشت‌بند
وول معدنی به‌تنهایی معمولاً سیستم آتش‌بند نیست، اما جزء ضروری بسیاری از سیستم‌هاست. کارش پر کردن حجم و ایجاد پشتوانه برای لایه‌ی رویه است.
معیارهای انتخاب فراتر از نوع معبر
- رده‌ی مقاومت مورد نیاز: از مدارک پروژه؛ سیستم باید همان رده را داشته باشد.
- نوع سازه‌ی میزبان: دیوار بتنی، بلوکی یا درای‌وال — سیستم‌ها متفاوت‌اند.
- امکان دسترسی آینده: اگر کابل‌کشی جدید محتمل است، سیستم قابل بازکردن انتخاب کنید.
- شرایط محیطی: رطوبت، دمای بهره‌برداری و مواد شیمیایی.
- فضای موجود: برخی سیستم‌ها به فضای آزاد مشخصی اطراف معبر نیاز دارند.
- در دسترس بودن گواهینامه: بدون گزارش تست، محصول قابل استفاده نیست.
سوالات پرتکرار
آیا یک ماستیک خوب برای همه‌ی معابر کافی نیست؟
خیر. لوله‌ی پلیمری با ماستیک قابل آتش‌بندی نیست چون پس از ذوب شدن لوله، ماستیک فضای خالی را پر نمی‌کند.
فرق فوم آتش‌بند با فوم پلی‌یورتان ساختمانی چیست؟
فوم ساختمانی معمولی قابل اشتعال است و هیچ عملکرد آتش‌بندی ندارد. استفاده از آن در معابر حریق، خطای جدی ایمنی است.
چطور بفهمم یک محصول واقعاً گواهینامه دارد؟
گزارش تست باید شماره‌ی سیستم، سازه‌ی میزبان، نوع معبر و رده را مشخص کند. معیارهای بررسی در مقاله‌ی گواهینامه‌های محصولات ضد حریق آمده است.
آیا می‌توان معبر را برای کابل‌کشی آینده رزرو کرد؟
بله، با سیستم‌های قابل بازکردن مانند بالشتک یا بلوک. این تصمیم باید در طراحی گرفته شود نه در کارگاه.
انتخاب سیستم برای معابر پروژه
فهرست معابر پروژه را بفرستید تا سیستم تأییدشده‌ی متناسب هرکدام را مشخص کنیم. ارسال فهرست معابر
