در مرکز داده، آتش تنها تهدید نیست. یک حریق کوچک که سریع مهار شود هم می‌تواند از طریق دود خوردنده، تجهیزاتی به ارزش میلیاردها تومان را از کار بیندازد. ایمنی حریق مرکز داده باید هم‌زمان جان افراد، پیوستگی سرویس و سلامت تجهیزات را در نظر بگیرد.
ریسک ویژه: تراکم بی‌سابقه‌ی کابل
هیچ کاربری دیگری این حجم از کابل در واحد سطح ندارد. مسیرهای کابل برق، داده و فیبر از زیر کف کاذب، از بالای رک‌ها و از میان شفت‌ها عبور می‌کنند و هر کدام از مرزهای حریق رد می‌شوند.
- روکش پلیمری کابل‌ها خودشان بار حریق قابل‌توجهی‌اند
- معابر کابل مسیرهای آماده‌ی گسترش آتش و دودند
- تراکم بالا، انتخاب سیستم آتش‌بند را پیچیده می‌کند
- تغییرات مداوم کابل‌کشی، آتش‌بندی موجود را تخریب می‌کند
آتش‌بندی معابر پرتراکم
در بازشوهای بزرگ با ده‌ها کابل، سیستم‌های معبر تکی کار نمی‌کنند. گزینه‌های متعارف:
| سیستم | مزیت | ملاحظه |
|---|---|---|
| بالشتک آتش‌بند | قابل بازکردن و بستن مجدد | چیدمان و پرشدگی باید طبق دستورالعمل باشد |
| بلوک آتش‌بند | قابل سوراخ‌کاری برای کابل جدید | نیاز به ترمیم درز پس از هر تغییر |
| سیستم ماژولار | بالاترین انعطاف برای توسعه | هزینه‌ی اولیه بیشتر |
| ماستیک روی پشت‌بند | هزینه‌ی کمتر | برای معابر با تغییر مکرر نامناسب |
در دیتاسنتر، قابلیت بازکردن و بستن مجدد معمولاً بر هزینه‌ی اولیه ارجحیت دارد، چون تغییرات اجتناب‌ناپذیرند. راهکارهای تخصصی در آتش‌بند کابل و اصول انتخاب در انتخاب متریال آتش بند آمده است.
نسبت پرشدگی بازشو
هر سیستم آتش‌بند برای بازه‌ی مشخصی از نسبت پرشدگی تست شده است. اگر بازشو بیش از حد مجاز پر از کابل باشد، سیستم خارج از محدوده‌ی گواهینامه‌اش کار می‌کند.
خوردگی ناشی از دود
سوختن کابل‌های حاوی هالوژن، گازهایی تولید می‌کند که با رطوبت هوا ترکیب شده و اسید می‌سازند. این اسید روی بردها و اتصالات می‌نشیند و خوردگی ایجاد می‌کند — گاهی ماه‌ها پس از حادثه.
- تجهیزاتی که مستقیماً درگیر آتش نشده‌اند هم می‌توانند از کار بیفتند
- خسارت ممکن است با تأخیر ظاهر شود
- استفاده از کابل‌های کم‌دود و بدون هالوژن این ریسک را کاهش می‌دهد
- محدود کردن انتشار دود با آتش‌بندی و دودبندی مؤثر، اهمیت مضاعف دارد
به همین دلیل در دیتاسنتر، الزام دودبندی در کنار آتش‌بندی جدی‌تر از بسیاری کاربری‌های دیگر است؛ تفاوت این دو در تفاوت آتش‌بند و دودبند آمده.
تفکیک و محافظت فضاها
- سالن سرور: تفکیک از سایر فضاها با رده‌ی مناسب
- اتاق UPS و باتری: بار حریق بالا و ریسک ویژه؛ تفکیک مستقل
- اتاق ژنراتور: سوخت ذخیره‌شده؛ بالاترین سطح تفکیک
- مسیرهای کابل بین سالن‌ها: آتش‌بندی در هر مرز
- کف کاذب و سقف کاذب: فضاهای پنهان که مسیر گسترش‌اند
- سازه‌ی نگهدارنده: محافظت متناسب با رده‌ی مورد نیاز
فضاهای زیر کف کاذب و بالای سقف کاذب معمولاً کمترین بازرسی را می‌گیرند و بیشترین تراکم کابل را دارند. مبانی محافظت سازه در پوشش ضد حریق و برنامه‌ی بازرسی در بازرسی دوره‌ای آتش‌بندی آمده است.
جا انداختن آتش‌بندی در فرایند تغییرات
- هر درخواست تغییر کابل‌کشی باید شامل مرحله‌ی ترمیم آتش‌بندی باشد.
- نقشه‌ی مرزهای حریق در اختیار تیم عملیات قرار گیرد.
- پیمانکاران کابل‌کشی موظف به اعلام معابر دست‌خورده شوند.
- شناسنامه‌ی معابر پس از هر تغییر به‌روزرسانی شود.
- بازرسی دوره‌ای نسبت پرشدگی بازشوها انجام شود.
سوالات پرتکرار
آیا سیستم اطفای گازی جایگزین حفاظت غیرعامل می‌شود؟
خیر. سیستم گازی آتش را در همان فضا مهار می‌کند اما مانع گسترش از طریق معابر و مرزها نمی‌شود، و به تفکیک درست فضا وابسته است.
کابل‌های بدون هالوژن نیاز به آتش‌بندی را حذف می‌کنند؟
خیر. این کابل‌ها دود و گاز خورنده‌ی کمتری تولید می‌کنند ولی معبر همچنان مسیر عبور آتش و دود است.
در دیتاسنتر فعال چطور می‌توان کار اجرایی انجام داد؟
با فازبندی، کار در پنجره‌های تغییر تعریف‌شده و استفاده از روش‌های کم‌گرد و غبار. هماهنگی با تیم عملیات ضروری است.
هر چند وقت باید بازرسی شود؟
به دلیل نرخ بالای تغییرات، دوره‌های کوتاه‌تر از ساختمان‌های معمول توصیه می‌شود، به‌علاوه‌ی بازرسی موضعی پس از هر تغییر.
بررسی آتش‌بندی مرکز داده
برای دیتاسنترهای در حال بهره‌برداری، امکان بازرسی وضعیت معابر و تدوین فرایند نگهداری وجود دارد. درخواست بازرسی
