پارکینگ طبقاتی از نظر ایمنی حریق یک فضای خاص است: سقف کوتاه، دهانه‌های بزرگ، بار حریق متمرکز در خودروها و دسترسی دشوار برای آتش‌نشان. سیستم جت فن پارکینگ راهکاری است که هم تهویه‌ی روزمره را انجام می‌دهد و هم در شرایط حریق، مسیر دود را کنترل می‌کند.
کانال‌کشی یا جت‌فن؟
| معیار | سیستم کانالی | سیستم جت‌فن |
|---|---|---|
| اشغال فضای سقف | زیاد — کانال‌های حجیم | کم — فن‌های موضعی |
| ارتفاع مفید پارکینگ | کاهش محسوس | حفظ بهتر ارتفاع |
| هزینه‌ی اولیه | معمولاً بالاتر | معمولاً پایین‌تر |
| انعطاف در طراحی | محدود به مسیر کانال | قابل تنظیم بر اساس هندسه |
| کنترل جهت جریان | وابسته به موقعیت دریچه‌ها | قابل هدایت با چیدمان فن‌ها |
| نگهداری | بازرسی کانال و دریچه | بازرسی تک‌تک فن‌ها |
مزیت اصلی جت‌فن در حفظ ارتفاع مفید است. در پارکینگی که ارتفاع طبقه محدود است، حذف کانال‌های بزرگ می‌تواند تفاوت بین یک طبقه‌ی قابل استفاده و غیرقابل استفاده باشد.
دو حالت عملکرد
تهویه‌ی روزمره
هدف، کنترل غلظت آلاینده‌های خروجی خودرو است. سیستم بر اساس سنسورهای گاز کار می‌کند و نرخ تعویض هوا متناسب با تراکم تردد تنظیم می‌شود. این حالت مصرف انرژی پایینی دارد.
حالت حریق
اینجا هدف کاملاً عوض می‌شود. دیگر بحث رقیق‌سازی نیست؛ بحث هدایت دود در یک جهت مشخص است تا مسیر ورود آتش‌نشان و مسیر خروج ساکنان پاک بماند. فن‌ها با ظرفیت کامل و در جهت از پیش تعریف‌شده کار می‌کنند.
اجزای سیستم
- فن‌های تزریق و تخلیه‌ی اصلی: در نقاط ورود و خروج هوا
- جت‌فن‌ها: فن‌های محوری یا مماسی که جریان را در فضا هدایت می‌کنند
- سنسورهای CO و آلاینده: برای حالت تهویه‌ی روزمره
- سیستم اعلام حریق: تشخیص و تعیین زون حادثه
- تابلوی کنترل: مدیریت سناریوها و تغییر حالت
- برق اضطراری: تضمین عملکرد در قطعی برق
ملاحظات مقاومت حرارتی تجهیزات
فن‌هایی که در سناریوی حریق باید کار کنند، در معرض گازهای داغ قرار می‌گیرند. بنابراین باید برای کار در دمای بالا به مدت مشخصی گواهینامه داشته باشند. همین موضوع برای کابل‌کشی تغذیه و فرمان آن‌ها هم صادق است.
زون‌بندی پارکینگ
در پارکینگ‌های بزرگ، تقسیم فضا به زون‌های دود بازدهی سیستم را به‌شکل محسوسی بالا می‌برد. به‌جای تلاش برای تخلیه‌ی دود از کل طبقه، دود در زون حادثه محبوس و از همان‌جا تخلیه می‌شود.
مرزبندی زون‌ها معمولاً با پرده‌ی دود یا تیغه‌های ثابت زیر سقف انجام می‌شود؛ تفاوت انواع پرده در تفاوت پرده دود و پرده ضد آتش و اصول زون‌بندی در زون بندی و کنترل آتش آمده است.
محافظت سازه در پارکینگ
پارکینگ یکی از محیط‌های سخت برای پوشش ضد حریق است: رطوبت، نمک منتقل‌شده با خودرو در فصل زمستان، گازهای خروجی و احتمال ضربه. انتخاب پوشش باید این شرایط را در نظر بگیرد؛ ملاحظات در پوشش ضد حریق محیط خورنده و راهکارهای کلی در پوشش ضد حریق اسکلت فلزی بررسی شده است.
ریسک‌های ویژه‌ی پارکینگ از جمله بار حریق خودروهای برقی در ایمنی حریق پارکینگ طبقاتی مرور شده.
تست راه‌اندازی
- تست عملکرد تک‌تک فن‌ها در هر دو جهت چرخش
- تست سناریوی حریق برای هر زون به‌صورت مجزا
- اندازه‌گیری سرعت جریان در نقاط شاخص
- تست عملکرد در حالت برق اضطراری
- تست یکپارچه با سیستم اعلام حریق
- آزمون دود برای مشاهده‌ی الگوی واقعی جریان
سوالات پرتکرار
نرخ تعویض هوای مورد نیاز چقدر است؟
این عدد از الزامات محلی و مبانی طراحی پروژه استخراج می‌شود و برای حالت عادی و حالت حریق متفاوت است. حالت حریق معمولاً نرخ به‌مراتب بالاتری می‌خواهد.
فاصله‌ی بین جت‌فن‌ها چطور تعیین می‌شود؟
از محاسبات طراحی بر اساس هندسه‌ی پارکینگ، برد مؤثر فن و سناریوی حریق. یک قاعده‌ی سرانگشتی عمومی برای آن وجود ندارد.
آیا جت‌فن برای هر پارکینگی مناسب است؟
در پارکینگ‌های با پلان ساده و موانع کم بسیار مؤثر است. در پلان‌های پیچیده با دیوارهای متعدد، ممکن است سیستم ترکیبی لازم شود.
آیا برای تأییدیه‌ی آتش‌نشانی محاسبات لازم است؟
بله. معمولاً مبانی طراحی، محاسبات و مدارک تجهیزات به‌همراه گواهینامه‌های مقاومت حرارتی درخواست می‌شود.
هماهنگی تهویه و حفاظت غیرعامل پارکینگ
محافظت سازه، آتش‌بندی معابر و زون‌بندی دود در پارکینگ باید با هم دیده شوند. درخواست بررسی یکپارچه
